قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1299
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال صد و سى و هفتم از رحلت خير البشر از جمله وقايع اين سال ، يكى آن است كه استر خان خوارزمى با لشكرى عظيم نواحى اردوباد و ارمنيّه را غارت نموده و در شهر تفليس خلقى بسيار به قتل رسانيد و بسى از مسلمانان و اهل ذمّه را به اسيرى برد . از جملهء اعيانى كه از دست استر خان خوارزمى به قتل رسيد حرب بن عبد اللّه رويدى بود كه الحال طايفهء « حربيّه » به او منسوباند . و اين حرب اصل در موصل مىبود . منصور او را با ده هزار كس به ارمنيّه فرستاد به مدد جبرئيل بن يحيى كه والى آن ديار بود و در وقت محاربهء استر خان ، جبرئيل فرار نموده خود را خلاص كرد و حرب كشته شد . و از جمله وقايع اين سال ، فوت عبد اللّه بن على ، عمّ ابو جعفر منصور ، بود . كيفيّت آن چنين بود كه بعد از آنكه عبد الله بن على از پيش ابو مسلم خراسانى شكست خورده از شام بيرون رفت و پناه به برادر خود ، سليمان ، برد ؛ چنانچه سابقا قلمى شده ، منصور بعد از مدتى كه اطلاع يافت كه عبد اللّه پيش برادرش سليمان است او را طلبيده در بند كرد . « 1 » و در اين سال ، منصور عزيمت حجّ مصمّم نمود و در بغداد پسر خود محمد را كه ملقّب به « مهدى » است گذاشت . چون وليعهد منصور بنابر وصيّت سفّاح پسر عمّ او [ 169 ب ] عيسى بن موسى بود و منصور مىخواست كه بعد از وى خلافت در اولاد او باشد ، دائما درصدد دفع عيسى بن موسى و عبد اللّه بن على ، كه در بند او بود ، مىبود تا آنكه در آن وقت ، رأى او بر آن قرار گرفت كه عبد اللّه بن على را در وقت رفتن به جانب مكّه به عيسى بن موسى سپرد و او را در
--> ( 1 ) . هندو شاه مىنويسد : « سليمان در حقّ برادر شفاعت كرد ، منصور او را امان داد و نامه به او نوشت . » ؛ - تجارب السّلف ، ص 112 . كاتب اين اماننامه ابن المقفّع بود و چون وى در تحرير آن اماننامه تأكيد و مبالغهء زياد به كار برده بود موجبات رنجش منصور را از خود فراهم آورد و بالاخره به تفصيلى كه نوشتهاند منتهى به قتل وى گرديد .